آشنایی با اسید سولفوریک

پیاز! بله پیاز! این چه ارتباطی با مطلب زیر خواهد داشت را با مطلب زیبا برایتان شرح می‌دهم.

ارتباط پیاز و اسید سولفوریک موضوعی است که اکثر آشپزان از آن گله دارند در واقعیت دلیل اشک ریختن بعد از خرد کردن پیاز این است که پیاز موادی (رایحه آن) از خود خارج می کند که پس از برخورد با سطح چشم اسید سولفوریک ایجاد می کند بدین سان غدد اشکی برای محافظت از سطح چشم اشک تولید می کنند تا اسید سولفوریک را از بین ببرد. بنابراین در این گزارش ما می خواهیم درباره این اسید مزاحم البته پرکاربرد بیشتر بحث کنیم.

 اسید سولفوریک یک اسید معدنی و اسید گوگرد به فرمول شیمیایی H2SO4 می باشد که آن را جوهر گوگرد نیز می نامند اسید سولفوریک بی رنگt بی بو و حالت چسبناک و روغنی دارد. این اسید به صورت خالص در طبیعت یافت نمی شود چرا که به شدت آب دوست است( به دلیل تشکیل پیوند هیدروژنی با آب). در همین راستا رطوبت گیر و اکسیدان و هیدراته کننده نیز محسوب می شود. این اسید خیلی راحت و سریع آب را جذب می کند حتی رطوبت هوا را ولی باید توجه داشت که این اسید می بایستی به آرامی و با احتیاط به آب افزوده شود چرا که حالت انفجاری دارد و به اطراف پرتاب می شود که دلیل آن واکنش پذیر بودن آن و تولید گرمای قابل توجهی است که در اختلاط با آب آزاد می کند ph.  اسید سولفوریک در خالص ترین حالت آن 0.5 است. این اسید سمی است و دلیلش از ویژگی خورندگی آن می آید. اگر این اسید ، در آب حل شود سمیت آن کاهش می یابد. (حداقل اشیا را سیاه نمی کند ولی باز هم واجد شرایط خوردگی است) .

 تاریخچه کشت و تولید اسید سولفوریک

 زکریای رازی شیمیدان ایرانی در قرن نهم برای اولین بار اسید سولفوریک را کشف کرد. چگونه؟ این اسید پرکاربرد را از تقطیر خشک کانی هایی به دست آورد که شامل کات کبود( سولفات مس) و زاج سبز (سولفات آهن) بودند. هر کدام از این کانی ها اگر حرارت داده شوند تجزیه شده و اکسید آهن ∏ یا اسید مس ∏ و آب به وجود می آورند که در نهایت اسید سولفوریک غلیظ را حاصل می شود. شیمیدان های قرون وسطی این اسید را به جوهر گوگرد می شناسند. در قرن هفدهم جان گلوبر را از طریق سوزاندن سولفور و پتاسیم نیترات به همراه بخار آب تهیه کرد. در سال های بعد جان زوبیک این اسید را با غلظت ۴۰ درصد در ظروف سربی ساخت. بعد از او جوزف گیلوساک با تغییر و اصلاح روش روبک اسید سولفوریک را با غلظت ۷۸ درصد تهیه کرد. ولی در آن زمان، صنایع شیمیایی به غلظتی بالاتر از اسید سولفوریک نیاز داشتند که در قرن هجدهم دانشمندان توانستند با روشی مشابه روش زکریای رازی اسید سولفوریک را در غلظت‌های بالاتر تهیه کنند. زمانی که سولفید آهن را در مجاورت با هوا حرارت داده شود سولفات آهن∏ تولید می‌شود که با حرارت بیشتر، فراورده اکسید شده و سولفات آهن ш تولید می شود که در اثر حرارت آن در 480 درجه سانتی گراد تجزیه می شود و اکسید آهن حاصل شده از تجزیه با عبور آهسته آب به اسید سولفوریک غلیظ و مورد نظر تبدیل می کردند.

 کاربردهای اسید سولفوریک

 این قسمت کاربردهای این اسید مهم و پر استفاده در صنعت را در چند زمینه مهم مورد بررسی قرار می دهیم.

 تولید مواد شیمیایی (کود های شیمیایی)

 اسید سولفوریک یکی از مواد مورد نیاز هنگام سنتز بسیاری از مواد شیمیایی نظیر اسید هیدروکلریک و اسید نیتریک می باشد.

 این اسید در ساخت کودهای شیمیایی فسفاته نقش بسیار مهمی ایفا می کند.

 در زمینه مصرف اسید سولفوریک در جهت تولید انواع کودها کشور آمریکا نرخ مصرف بیشتری داشته است. همچنین این اسید شگفت‌انگیز در تولید اسید فسفریک، کود فسفات-آمونیوم و سوپر فسفات ساده کاربرد دارد.

 مقدار بسیار قابل توجهی از اسید سولفوریک جهان از طریق فرآیند مرطوب صرف تولید اسید فسفریک می شود.

 صنایع معدنی و فلزی

در استخراج عناصری مانند مس، سرب، روی، اورانیوم و وانادیوم از اسید سولفوریک استفاده می شود. همچنین آماده سازی فلزات برای پوشش رنگ نیز از موارد استفاده این اسید است. از کاربردهای بسیار زیاد آن میتوان در صنایع فولاد، تصفیه سنگهای نقره و طلا ، تولید سولفات مس، سولفات نیکل و منگنز، انواع مختلف سولفات آهن مانند زاج سفید و سبز و سولفات سدیم و روی نام برد.

 کاربرد در تصفیه آب

پالایشگاه ها، پتروشیمی ها و نیروگاه ها از اسید سولفوریک جهت تغییر  phآب و تولید آب عاری از یون های مزاحم استفاده می کنند که این امر باعث افزایشph  آب تا ۶ و رسوب املاح آن ممکن می شود.

کشاورزی

کاربرد آن در کشاورزی در جهت اصلاح خاک های قلیایی و شور است. به این صورت که با آهک واکنش می دهد و شوری خاک را معتدل می سازد. بعنوان مثال واکنش اسید سولفوریک با کلسیم کربنات خاک و تولید کلسیم سولفات آبدار را می توان ذکر کرد.

 مشاهده کردیم که این اسید که برای آشپز آن دردسر ایجاد کرده چقدر در صنعت و زندگی ما تاثیر زیادی دارد. جالب است بدانیم که یک کشور آمریکایی در کل این مشکل اسید سولفوریک را برطرف کرده است. شرکتBayer  اولین پیاز بدون اشک را تولید کرده که بعد از خرد کردن آن، باعث سوزش چشم نمی شود.

 

شما میتوانید جهت خرید اسید سولفوریک مرغوب اینجا کلیک کنید.

مقالات مرتبط
پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.قسمتهای مورد نیاز علامت گذاری شده اند *

13 − 2 =