کاربرد اسید سولفوریک در چیست؟

 اسید سولفوریک یک ماده شیمیایی بسیار مهم در صنایع شیمیایی می باشد. این اسید در غلظت های متفاوتی تولید میشود .از جوشاندن تری اکسید گوگرد، بالاترین غلظت اسید سولفوریک(98%) به دست میاد. اسید سولفریک رقیق غلظت 10% دارد.برای تولید اسید گلوورازغلظت 80%،تولید کود غلظت 70%، برای تولید باتری های اسید از غلظتی در محدوده32 -35% اسید سولفریکاستفاده میشود.

به دلیل کاربرد بسیار زیاد و ضروری اسید سولفوریک در صنایع تولید ماده اولیه آن بسیار مهم می باشد.

در این مطلب قصد داریم بخشی از کابرد ها ی گسترده اسید سولفریک را مورد بررسی  قرار دهیم.

 

 

 

آرایش اتم های اسید سولفوریک

کاربرد اسید سولفوریک در تولید مواد شیمیایی:

قسمت بسیار بزرگی از اسید سولفریک در جهان ،از از طریق فرایند wet process برای تولید اسید فسفریک   H3PO4مصرف میشود.

از اسید سولفوریک برای تولید موادشیمیایی زیر نیز استفاده می شود:

  • نیتروگلیسرین،نیترو سلولزو نیتروبنزن که از مواد منفجره اند
  • تولید کلریدریک اسید ( اسید سولفریک + نمک طعام)
  • بی کرومات و اسید کرومیک ها
  • اسید سیتیریک(یترات کلسیم+اسید سولفریک )
  • اسیدبوریک(سدیم بورات+اسیدسولفریک)
  • فنل(اسید سولفوریک +کومن)
  • ایزوپروپیل الکل و اتانول
  • فورفورال(پنتوسن+اسیدسولفریک)
  • متیل متاکریلات (استو سیانو هیدرین)
  • تولید کاپرولاکتام و (محصول جانبی) سولفات آمونیوم
  • دی اکسید تیتانیوم (فرایند سولفات)
  • اکریلونیتریل از پروپیلن

کاربرد اسید سولفوریک در کشاورزی:

کاربرد سولفوریک اسید در زمینه کشاورزی به تولید کودهای شیمیایی و کنترل PH خاک مربوط میشود. که از آن در  تولید کودهای شیمیایی فسفاته و کود های سولفات آمونیوم (از پرکاربرد ترین کودهای شیمیایی) استفاده می شود.

سولفوریک اسید به دو روش مستقیم و غیر مستقیم در تهیه کودهای شیمیایی به کار برده میشود .مستقیماً در تولید کود سوپر فسفات نرمال و  کود سولفات آمونیوم و در سایرموارد به صورت غیر مستقیم مصرف می شود.

تولید کود سوپر  فسفات نرمال (NSP) بدین ترتیب است که فسفات موجود در سنگ فسفات را به مونو کلسیم فسفات مونو هیدرات تبدیل  می‌کنند. سوپرفسفات نرمال دارای کمترین میزان P2O5در بین کودهای فسفاته است، که دلیل آن وجود مونو کلسیم فسفات مونو هیدرات میباشد.

اسید سولفوریک در  تنظیم PH خاک ،در راستای  اصلاح شوری و قلیایی بودن خاک کشاورزی دارای اهمیت است. اسید  سولفوریک با کلسیم کربنات موجود در خاک واکنش داده و سولفات کلسیم آبدار (گچ کشاورزی) را تولید میکند. اسید سولفوریک  با آهک موجود در خاک واکنش میدهد و سطح شوری خاک را پایین می اورد.

 

کاربرد اسید سولفوریک در چرم سازی:

اسید سولفوریک در صنعت چرم سازی در راستای زدودن چربی استفاده می‌شود ،چراکه اسید سولفوریک در هیدرولیز کردن پیوند لیپیدی و چربی ها بسیار قوی است و به همین دلیل است که در شوینده های صنعتی کاربرد فراوانی دارد .بنابراین اسید سولفوریک در زمینه از بین بردن چربی ها و آلودگی های سطح چرم در چرم سازی مورد استفاده قرار می گیرد .از این خصوصیات چربی زدایی اسید سولفوریک در کارخانجات روغن نباتی برای از بین بردن چربی از ماشین‌آلات نیز استفاده می‌شود.

 

 کاربرد اسید سولفوریک در رنگرزی:

 اسید سولفوریک یکی از اجزای اسیدی است که برای تولید رنگ گلی استفاده می شود چرا که رنگرزان برای رنگرزی از مواد اسیدی استفاده می کنند. در قدیم از موادی مانند آهک، نشادور، دوغو آب پنیر استفاده می شده است ولی صنایع امروزه اسیدهای آلی را جایگزین آنها کرده اند. ولی به دلیل خاصیت خورندگی اسید سولفوریک استفاده ان درصنعت رنگرزی کم تر شده است .

 کاربرد اسید سولفوریک در پارچه بافی:

در صنعت نساجی با کش دادن الیاف و تحت فشار قرار دادن آنها، بافت‌های پارچه را ایجاد می کنند کاربرد اسید سولفوریک در این صنعت استحکام بخشیدن به رنگ پارچه ها و  خنثی کردن می باشد. لازم به ذکر است که بدانیم اسید سولفوریک همچنین در رنگ آمیزی و آماده سازی پشم  در تبدیل آن به نخ نیز کاربرد دارد.

از کاربردهای بسیار مفید اسید سولفوریک در نساجی ،ساخت ابریشم مصنوعی را نام برد. چرا که ما می دانیم پارچه های ابریشمی بسیار گران اند و استفاده از آنها در تمام در تمامی لباس ها ممکن نمی باشد.  ابریشم مصنوعی پارچه ای سلولز است که از چوب تهیه شده‌ است . از الیاف سلولز با حل شدن در محلول تترامین مس باعث ایجاد مایعی می‌شوند که وقتی آن را باعث سولفوریک اسید ترکیب می کنیم الیاف ابریشم مصنوعی ایجاد می شود. ابریشم مصنوعی در این حال که پارچه‌ای نرم می‌باشد ولی اصلاً خاصیت عایق گرمایی بودن را بر خلاف ابریشم طبیعی ندارد.

کاربرد اسید سولفوریک در صنعت نفت:

 در فرآیند استخراج نفت خام برخی مواد اضافی ،مانند هیدروکربنهای مختلف شامل گوگل و اکسید فلزات، وجود دارد که بسیار برای محیط زیست مضر هستند و باعث  خوردگی ماشین‌آلات در پالایشگاه می شوند. همچنین همچنین در مواردی عملکرد کاتالیزور ها را از آنها می گیرند و کیفیت فرآورده نهایی را پایین می‌آورند. برای کاهش دادن اثرات این آلوده کننده ها از دو نوع تصفیه در پالایشگاه های نفت استفاده می شود:  اولین روش تصفیه شیمیایی نام دارد و دومین روش تصفیه با هیدروژن است. که تصفیه شیمیایی همان پالایش با اسید سولفوریک است که در پالایشگاه ها انجام میشود.

دیگر کاربردهای اسید سولفوریک می توان پالایش نفت سفید و بنزین را بیان کرد.هدف از این تصویه شیمیایی با اسید سولفوریک  حذف کردن ترکیب های اکسیژن دار( که موجب ناپایداری فراورده میشود )، خنثی کردن ترکیبات قلیایی و اکسید کردن مرکاپتان ها( به حالت دی سولفید ها با ضرر کمتر) است.

سولفوریک با تبدیل کردن ترکیبات اتیلنی به اکسید های محلول در اسید  ،پس از تمام شدن فرایند پالایش، میزان گوگرد و دیگر ناخالصی ها را کاهش می دهد.

 

 

 سایر موارد!

 اسید سولفوریک یکی از پرکاربرد ترین اسیدها در صنعت است بنابراین به صورت خلاصه ،برخی دیگر از کاربردهای بسیار مهم آن را که  امروز بسیار به کار برده میشود را ذکر میکنیم:

  • کنترل PH در لاستیک سازی
  • تولید مواد چربی زدا
  • لوله بازکن ها
  • بازیافت آمونیاک
  • رسوب زدایی در صنایع فولاد
  • استخراج فلزات از سنگ معدن
  • تولید ضد یخ و باتری اتومبیل
  • احیای رزین های تبادل یون تصفیه آب در پتروشیمی
  • تولید رنگدانه‌های جوهر چاپ
  • تولید حشره‌کش‌ها

 

گستره تولید و مصرف اسید سولفوریک در جهان :

Word consumption of sulfuric acid-2020

در سال های 2009 تا2012 خرید وفروش اسیدسولفوریک یک روند صعودی و پایداردر بازار  جهانی داشته است.

 کشورهای آسیایی از  بزرگترین تولید کنندگان اسید سولفوریک در جهان شناخته می‌شوند. که حدود ۴۵ درصد تولیدات جهانی از آن این کشورها می باشد!

 از  کشورهای برتر در زمینه تولید اسید سولفوریک، ایالات متحده آمریکا، هندوستان، مراکش و روسیه را می توان نام برد.

با توجه به نمودار بالا، ‌ از مصرف کنندگان عمده اسید سولفوریک در جهان نیز می توان کشورهای آسیایی نظیر چین ،کره، ژاپن و برخی از کشورهای آمریکایی را نام برد.

 

خرید اسید سولوفوریک

مقالات مرتبط
پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.قسمتهای مورد نیاز علامت گذاری شده اند *

نه + ده =